نجات اکثریت و انحصار حقانیت کامل در یک دین (بازخوانی دیدگاه ملاصدرا درباره آموزه نجات با توجه به مبانی فلسفی و عقلانی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای دانشگاه ادیان و مذاهب قم ـ عضو هیات علمی فلسفه دانشگاه ولیعصر رفسنجان

2 هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

3 عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه قم

4 عضو هیات علمی گروه مذاهب کلامی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

رستگاری موضوعی است که از ابتدای خلقت ذهن بشر را به خود مشغول کرده است؛ ازاین‌رو تمام ادیان و مکاتب جهان سعی کردهاند با توجه به متون اصیل خود به این دغدغه آدمی پاسخی درخور و شایسته بدهند. برخی از پاسخها به قدری تنگنظرانه است که رستگاری را تنها در چارچوب فرقه خاصی معرفی کرده است؛ ازهمینرو رستگاران به خود این اجازه را دادهاند که حکم به شقاوت دیگران بدهند و آنان را مستحق عذاب بدانند! ملاصدرا فیلسوف شهیر اسلامی با نگاهی عقلی همراه با تأییدات نقلی تصویر زیبایی از رستگاری ترسیم میکند که میتواند معضلات زندگی مردم فرق و ادیان مختلف را در کنار یکدیگر به زیبایی حل کند. با بررسی دیدگاه ملاصدرا او را گاهی انحصارگرا می-یابیم که فقط مؤمنان مسلمان را اهل نجات میداند و گاهی او را شمولگرایی میبینیم که مسلمانان افتخاری زیادی را به ما معرفی میکند و گاهی نیز وی با تشکیکی‌دانستن نجات و مراتب فهم، خود را کثرتگرا معرفی میکند. اما دیدگاه جامع و نهایی وی را نظریهای عقلانی و فراتر از این نظریهها مییابیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The salvation of majority and the exclusivity of complete truthfulness in a Religion (Readout of Mulla Sadrā’s viewpoint about salvation with regard to rational and philosophical principles)

نویسندگان [English]

  • Maryam Poor-Rezagholi 1
  • Ali Reza Ghaeminia 2
  • Ali Allah Bedashti 3
  • Mahdi Farmanyan 4
چکیده [English]

Abstract
The salvation is an subject that has occupied human mind since the beginning of creation. Hence, all religions and schools in the world have made an attempt to clarify this human concern in an appropriate way with regard to their original texts. Some of them have been so insular that they have limited salvation only for a specific sect. Therefore, the prosperous have let themselves think of others as those who are doomed to affliction and deserve punishment!
Mulla Sadrā, an famous Islamic philosopher, has depicted a beautiful picture of salvation by an intellectual approach and with traditional confirmation that can pleasantly solve the life problems of people of various sects and religions together. When we investigate Mulla Sadrā’s viewpoint, we sometimes find him an exclusivist who think only Muslims pious  will be saved, sometimes find him an Inclusive who introduced us to many honors Muslims, and he sometimes introduces himself as a pluralist by accepting of degrees of salvation and understanding degrees. However, we find his last and comprehensive viewpoint as an intellectual theory and beyond all these theories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Salvation
  • Truthfulness
  • Perfection
  • Pluralism