براهین تغییرناپذیری خداوند در الهیات اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر

2 .

چکیده

تغییرناپذیری خداوند از صفات اصلی باری‌تعالی و پایه اثبات بسیاری از صفات دیگر است. در متون کلامی نخستین ویژگی مبدأ هستی غیرحادثبودن است که آن را از متغیرنبودن نتیجه گرفته‌اند. استدلال‌های ممکن بر تغییر‌ناپذیری خداوند را می‌توان از طریق صفات ثبوتیه و سلبیه واجب‌الوجود نشان داد. صفات ثبوتیه‌ای که از طریق آنها تغییرناپذیری واجب‌الوجود اثبات می‌شود عبارت‏اند از‌ اتمیت و اکملیت، وجوب وجود،‌ بسیط الحقیقه،‌ خالقیت، نامحدودیت،‌ اتحاد ذات و صفات، و محرک غیر‏متحرک‏بودن. همچنین صفات سلبیه‌ای که مقدمه براهین تغییرناپذیری واجب قرار می‌گیرند، عبارت‏اند از‌ نفی حدوث، نفی حرکت در زمان و مکان، نفی حرکت به سوی شر، نفی کثرت، نفی قوه، نفی ماهیت، نفی سبب داخلی و خارجی و نفی تقسیم و نفی موضوع. فایده تفکیک براهین این است که بر حسب نوع مقدمات به‏کاررفته در استدلال، نوع تغییری که از واجب نفی می‌شود نیز متفاوت خواهد بود. از سوی دیگر در متون الهیاتی، صفاتی همچون علم به متغیرات، اراده، رضا و غضب، نسیان، عشق و لذت،‌ خلقت زمانمند، استجابت دعای بندگان و تکلم، برای واجب نقل شده که با تغییرناپذیری خداند ناسازگار است. پاسخ هر کدام از اشکالات در جای خود به‏تفصیل بیان می‌شود؛ اما پاسخ اجمالی آن است که تغیّر در اضافات است نه در ذات و مقصود از اضافات همان فعل و صفات فعلی اوست که به مخلوقات حادث منتسب است؛ بنابراین مانعی از حدوث تغیّر در فعل و صفات فعلی وی وجود ندارد و از این امور، تغیر در ذات لازم نمی‌آید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The unchangeability proofs of God in the Islamic theology

نویسندگان [English]

  • Saeid Mottaghi-far 1
  • hasan Mohammadi Ahmad-Abadi 2
چکیده [English]

The unchangeability of God is on of the chief Attributes of God through which many attributes are affirmed. In theological texts, the first specification of God is eternity (non contingency) that Concluded from unchangeability of God. The possible proofs of un changeability of God can be shown through positive and negative attributes. These positive attributes of God are includes most perfect and complete, necessity of being, simple of truth, creativity, unlimited, identity of Essence and attributes and immovable Mover. Also the negative attributes that are premise of  unchangeability  proofs of God are includes negation of contingency, negation of movement in time and space, negation of move to evil, negation of plurality, negation of  potential, negation of quiddity, negation of       internal and external causes, negation of division and negation of substratum. The profit of Separation of  proofs is the kind of change negated from The existent necessary Will be different depending on the type of premises used in proof. In theological  texts, the  attributes like Knowledge to variables, Will, Satisfaction and Wrath,  Forgetfulness, Love, Pleasure, temporal creation, Answering of servant's supplication and  Speaking,  seem oppose to the un changeability of God. Each of problems been answered in detail. But the brief answer: change is in additions and isn’t in The Essence. The additions are His act and His attributes of act that related to originated creature. Thus there isn't obstacles of origination of change on His act and attribute of act and thereby don't lead to change into His Essence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Unchangeability of God
  • Not affectability of God
  • Non temporality of God
  • Non spatial of God
  • The lack of motive on God
  • The lake of potentia on God