مبانی هستی شناختی قرآنی و برایند آن در سیاست اسلامی از منظر علامه طباطبایی (ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه مطالعات و تفسیر ترتیبی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. abedi.mehr@yahoo.com

چکیده

مبانی هر مکتبی در نوع پاسخ­های آن به مسائل زندگی ازجمله حیات سیاسی تأثیرگذارند و اتخاذ هر مبنا استلزامات خاص خود را می­طلبد. در این میان مبانی هستی­ شناختی دارای جایگاه خاصی است و پذیرش هر نوع مبنای هستی­ شناختی، اثری متناسب در چگونگی پاسخ به مسائل سیاسی دارد. بر این ­اساس مسئله این است که «مبانی هستی­ شناختی» از منظر قرآن کریم کدام ­اند و پذیرش آنها چه برون‏دادهایی در تدبیر حیات سیاسی الزام می­کند؟ به نظر می­ رسد اهم مبانی هستی‏ شناختی از منظر قرآن کریم را در عناوینی چون «مخلوق­ بودن هستی، فقر نظام هستی، قانون­مندی تکوینی، ابزارانگاری هستی، تداوم هستی پس از مرگ، مادی و فرامادی‏ بودن هستی» بتوان یافت و نوع پاسخ­ها به مسائل سیاست در اسلام متأثر از پذیرش این مبناهای قرآنی، متفاوت از پاسخ­ها در مکاتب دیگر با مبناهای خاصشان خواهد بود. از مهم­ترین نتایج پذیرش این مبانی می­توان به برون‏داهایی چون «معناداری عبادت و اطاعت در حیات سیاسی، تناسب حق و تکلیف سیاسی با مخلوق­ بودن هستی، اثرپذیری حیات سیاسی از قوانین تکوینی و ثابت هستی، اثرپذیری قدرت از وابستگی و نیاز هستی به خالق در تقنین سیاسی، پذیرش دخالت علل غیرمادی در حیات سیاسی، آخرت­محوری در سیاست و...» اشاره کرد. این تحقیق با روش تحلیل و تفسیر آیات قرآن کریم سامان می‏یابد و علاوه بر استناد به منابع تفسیری مختلف، به ‏طورویژه از تفسیرالمیزان علامه طباطبایی به عنوان یکی از معتبرترین منابع دستیابی به تفسیر صحیح آیات قرآن کریم در مسیر دستیابی به مبانی هستی­ شناختی مذکور و نیز برون‏دادهای سیاسی آنها بهره می­برد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Ontological Bases of the Holy Qur'an and Their Outcome in the Islamic Politics from the Perspective of Allameh Tabataba'i

نویسنده [English]

  • mohammad a
استادیار گروه مطالعات و تفسیر ترتیبی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. abedi.mehr@yahoo.com
چکیده [English]

The bases of all schools [of thought] affect the type of their response to life's matters including the political life and preferring each base has its own special consequence. Ontological bases have a special position here and accepting each one has its corresponding effect on the manner of answering political questions. Therefore the question is: what are the ontological bases according to the Holy Qur'an and what is the outcome of their acceptance in the management of political life? The most important ontological bases- from the perspective of the Holy Qur'an - seem to be found in the following titles: "the universe being created, the poverty of the system of universe [with respect to God], genetical legality, having an instrumentalistic look at the universe, the continuation of universe after death, the universe being material and super-material"; and the kind of answers Islam presents to political matters which are affected by accepting these Qur'anic bases, are different from the answers of other schools with their special bases. Some of the most important results of accepting these bases are: "meaningfulness of worship and obedience in political life, the conformity of political right and duty with being created, impressionability of the political life from the constant and genetical rules of universe, impressionability of power from the dependence of the universe on God in political legislation, acceptance of intervention of non-material causes in political life, being afterlife-centered in politics, …". This research will use the method of analyzing and interpreting the verses of Holy Qur'an and will use different interpretational sources, especially it will use the Al-Mizan interpretation of Allameh Tabataba'i which is one of the most reliable sources for achieving the correct interpretation of the Holy Qur'an to find the above mentioned ontological bases and their political outcomes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: ontological bases
  • the system of universe
  • Islamic politics