ارزیابی بنیان‌های معرفت‌شناختی نسبیت فرهنگی با تکیه بر نظریه فطرت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران

2 دبیر فلسفه و منطق شاغل در آموزش و پرورش بندپی شرقی(بابل) و دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی تهران

چکیده

نسبیت فرهنگی یکی از رایج ­ترین لوازم نسبیت­ گروی در معرفت­ شناسی شمرده می‎شود. بر اساس نسبیت فرهنگی، ارزش یک عنصر فرهنگی تنها در زمینه فرهنگی خاص قابل درک است. سه تقریر عمده از نسبیت وجود دارد: نسبیت مفهومی، نسبیت اعتقادی و نسبیت ارزشی- هنجاری. با تکیه بر معرفت­ شناسی و انسان ­شناسی فطری می­توان به ارزیابی تقریرات نسبیت پرداخت. تقریرات نسبیت از مبانی نادرست معرفت‏ شناختی در باب صدق نظیر شکاکیت یا انسجام و... تغذیه می­شوند و به خطای روش‏ شناختی مبنی بر خَلط نگاه توصیفی جامعه‎شناختی با نگاه تحلیلی فلسفی دچارند. با تکیه بر فطرت هم می‎توان از نوعی مبناگروی معرفتی مبتنی بر بدیهیات در حوزه معرفت دفاع کرد که تئوری مطابقت را ملاک صدق می­داند و از نوعی واقع‏ گرایی حمایت می‏کند و هم می‎توان از نوعی مبناگروی اخلاقی مبتنی بر بدیهیات در حوزه اخلاق دفاع نمود که به شیوه معقولی مشترکات معرفتی- اخلاقی جوامع و فرهنگ‏ های گوناگون را توجیه و تبیین می‌کند. تداوم تاریخی و گسترش جغرافیایی عناصر جهان‏ شمول فرهنگی چون حقیقت، معنویت، عدالت و آزادی فارغ از اشکال گوناگونش با محوریت فطرت انسانی، زمینه وفاق و همبستگی جوامع بشری را میسّر ساخته، نسبیت فرهنگی را به چالش می‏کشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Evaluation of the Epistemological Bases of Cultural Relativism, with an Emphasis on the Theory of Nature) Or Innate disposition(.

نویسندگان [English]

  • ainolla khademi 1
  • ali heydari 2
1 استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی تهران
2 دبیر فلسفه و منطق شاغل در آموزش و پرورش بندپی شرقی(بابل) و دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت دبیر شهیدرجایی تهران
چکیده [English]

One of the most common consequences of relativism in epistemology is relativity of culture. According to this theory, the value of one cultural parameter is only understandable in one special cultural field. There are three main accounts for relativism: conceptual relativism, ideological relativism and value-normative relativism. The different accounts of relativism can be evaluated through natural (or innate) epistemology and anthropology. The accounts of relativism have incorrect epistemological bases in the subject of truth such as skepticism or coherency or… and have a methodological mistake based on the confusion of the sociological descriptive view and the philosophical analytical view. Emphasizing on nature, both the cognitive foundationalism which is based on self-evident truths in cognition can be defended – which says the criterion of truth is correspondence and defends a kind of realism – and a kind of ethical foundationalism which is based on the self-evident statements of ethics can be defended which rationally justifies and explains the cognitive-ethical common traits of societies and the different cultures. Some of the factors which prepare the situation for the concordance of human societies and challenges cultural relativism are historical continuity and geographical expansion of the universal cultural parameters such as truth, spirituality, justice and freedom, regardless of their different forms based on human nature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Nature
  • culture
  • Cultural Relativism