نقش فقه در تکوین هویت تشیع امامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

2 دانش آموخته دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب قم

چکیده

 هویت مقوله‌ای است که امروزه در علوم اجتماعی اهمیت فراوان دارد و از ابعاد مختلف مورد پژوهش قرار می‌گیرد. یکی از ابعاد آن، هویت دینی است که فقه، قانون رفتارهای آن است. در باره نقش فقه در هویت شیعه امامیه، با سه دیدگاه روبه رو هستیم: برخی پژوهشگران، با نادیده گرفتن  بُعد فقهی تلاش کرده‌اند بعد عرفانی شیعه امامیه را برجسته نموده و به نوعی هویت شیعه را با تصوف پیوند بزنند.برخی دیگر مانند ابن تیمیه با آن که نقش فقه امامیه در  شکل گیری هویت شیعه را می پذیرد، اما مشروعیت آن را انکار کرده. بنیان تشیع را برکفر و نفاق و ساخته فردی یهودی معرفی می­کند. نظریه مختار در این پژوهش، که دیدگاه رسمی امامیه است و برخی از شیعه پژوهان غربی نیز کمابیش به آن اذعان دارند، آن است که: از آغاز شکل گیری شیعه، احکام شرعی و چگونگی استنباط آن و مراجع صلاحیت دار برای آن نقش پررنگی در هویت شیعه داشته است. روایات تقیه، احادیثی که انحرافات و بدعت های فقهی پدید آمده پس از عصر رسول خدا (ص) را گزارش می کند و نیز برخی گزارش­های تاریخی از شواهد صدق این مدعاست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Islamic Jurisprudence in the Appearance of Twelvers Shiite’s Identity

نویسندگان [English]

  • Mohammad Ghaforinejad 1
  • Ahmad Mahdizadeh Ari 2
1 Faculty Member of the University of Religions and Denominations
2 PhD Student of Shiite Studies, University of Religions and Denominations
چکیده [English]

We are encountered with three visions regarding the role of Islamic jurisprudence in identity formation for Twelver’s Shiite: 1.Some scholars, neglecting the jurisprudential aspect of Shiite, have tried to highlight its gnostic aspect and link Shiite’ identity with mysticism. 2. Ibn Timiye, although admitting the role of Imamites’s jurisprudence in identity formation for Shiite, rejects its legitimacy. While taking a hostile and unwarranted posture, he introduces Shiite as being based on impiety and hypocrisy, and even created by a Jewish person. He tries to demonstrate similarities between Shiite jurisprudential laws and those of Jewish and Christian’s, in order to prove his so-called claim. 3. The third theory that is Imamites’s formal belief, and also some western Shiite scholars admit that: Shiite jurisprudential laws, the quality to deduct them, and also the religious authorities that have deducted them have had a considerable role in identity formation for Shiite community from the begining. Traditions about Taghyie, traditions about Jurisprudential deviations and heresies after prophet (peace be upon him) era, and also some historical records prove the claim.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Twelve Imams Shi’ism
  • Jurisprudence
  • Identity
  • Shi’ite’s Identity
  • Jurisprudential Identity