نوخاستگی نفس و بدن (مغز/ ذهن) از دیدگاه ملاصدرا و مایکل گزنیگا، بنیان‌گذار علوم شناختی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری حکمت متعالیه دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه فلسفه دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه علوم‌شناختی و روان‌شناسی دانشکده علوم‌تربیتی و روان‎شناسی دانشگاه فردوسی مشهد.

چکیده

انسان همواره در طول تاریخ زوایای وجودی خود را از ابعاد و طرق مختلف بررسی و کاوش کرده است. مسئله تعامل نفس و بدن از جمله مسائلی است که با پیشرفت علوم مختلفی چون علوم شناختی از حوزه فلسفه وارد علوم تجربی شده است. ملاصدرا این موضوع را به صورت ابتکاری با طرح مسئله حدوث جسمانی نفس بر مبنای اصول تشکیک وجود و حرکت جوهری پاسخ داده است. مایکل گزنیگا نیز به عنوان متخصص علوم اعصاب‌شناختی (Cognitive neuroscience) در صدد است با مطالعه مغز و ساختار آن در قالب دیدگاه نوخاسته‌گرایی به سؤال چگونگی تعامل مغز/ ذهن پاسخ دهد. در این نوشتار ابتدا دیدگاه نوخاسته‌گرایی بیان شده سپس سعی شده خوانشی از دیدگاه ملاصدرا در قالب نظریه نوخاسته‌گرایی ارائه شود و با دیدگاه نوخاسته‌گرایانه گزنیگا مقایسه گردد و در نهایت پس از مقایسه و تحلیل به ارزیابی دیدگاه آنان می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Emergence of the Soul and the Body (Brain / Mind) From the Perspective of Mulla Sadra and Michael Gazzaniga

نویسندگان [English]

  • zahra rasoli 1
  • Mohammad Kathem Elmi Sola 2
  • Ali Ghanaei 3
  • alireza kohansal 2
1 Ph.D of Transcendental Philosophy of Ferdosi University of Mashahad.
2 Associate Professor at "Philosophy and Department" of Ferdosi University of Mashahad.
3 Associate Professor at "Cognitive Sciences and Psychology" of Ferdosi University of Mashahad.
چکیده [English]

Throughout history, human beings have always explored their existential angles in various dimensions and ways. The interaction of the soul and the body is one of the issues that has been introduced from philosophy to the empirical sciences with the development of various sciences such as Cognitive Science. Mulla Sadra has answered this question in an innovative way by proposing the corporeal origination of soul on the basis of the principles of the gradation in
existence and the substantial motion. Gazzaniga, as a neuroscientist, is also trying to answer the question of how the interacts of brain / mind by studying the brain and its structure in the form of a Emergentism perspective. In this article, first the Emergentism perspective is expressed, then it is attempted to provide a reading from the perspective of Mulla Sadra in the framework of theory of Emergentism and to compare it with the emergentism perspective of Gazzaniga, and finally, after comparison and analysis, their views are evaluated.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emergance
  • The Interaction of the Mind and the Body
  • Mulla sadra
  • Gazzaniga
  1. حسن‌زاده، محمد؛ فرامعرفت‌شناسی پارادایم، افسانه یا واقعیت؛ قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1396.
  2. خوشنویس، یاسر؛ نوخاستگی و آگاهی؛ قم: نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1394.
  3. صبوحی، علی و احمدرضا همتی مقدم؛ نظریه‌های مادی‌انگارانه ذهن؛ قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1391.
  4. صدرالدین شیرازی (ملاصدرا)؛ الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه؛ ج8-9، بیروت: دار احیاء التراث‏، 1981م.
  5. ـــــ؛ المبدأ و المعاد؛ تصحیح جلال الدین آشتیانى؛ تهران: انجمن حکمت و فلسفه،1354.
  6. ـــــ؛ مفاتیح الغیب؛ تصحیح از محمد خواجوى؛ تهران: موسسه تحقیقات فرهنگى، 1363.
  7. عبودیت، عبدالرسول؛ درآمدی به نظام حکمت صدرایی؛ ج3، قم: سمت و موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1392.
  8. مصباح یزدی، محمدتقی؛ شرح الاسفار الاربعه؛ ج1، قم: موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، 1393.
  9. یوسفی، محمدتقی؛ درس‌نامه علم النفس فلسفی (درس‌های حجت الاسلام و المسلمین غلامرضا فیاضی)؛ چ3، قم: سمت، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1395.
    1. Bassett, Danielle S. and Michael S. Gazzaniga; "Understanding complexity in the human brain", Trends in Cognitive Sciences; Vol.15, No.5, 2011.
    2. Beorlegui, Carlos; Emergentism, PENSA MIENTO, Vol 65, no. 246, 2009.
    3. Corradini, A., O΄connor, T.; Emergence in science and Philosophy, New York: Routledge, 2010.
    4. Eronen, Markus; Emergence in the Philosophy of mind; ( Master’s Thesis), University of Helsinki, 2004.
    5. Wilson, Richard H.; "Gazzaniga, Michael S. Who’s in Charge? Free Will and the Science of the Brain"; World Futures: The Journal of Global Education, Vol.69, No.2, 2013.
    6. Gazzaniga, Michael S.; "Understanding Layers: From Neuroscience to Human Responsibility"; Neurosciences and the Human Person: New Perspectives on Human Activities Pontifical Academy of Sciences, Scripta Varia 121, 2013.
      www.casinapioiv.va/content/dam/accademia/pdf/sv121/sv121-gazzaniga.pdf.
    7. Gazzaniga, Michael; Who's in Charge, Free Will and the Science of the Brain, Harper Collins, 2011.
    8. _____; The Consciousness Instinct; Farrar, Straus and Giroux eBook, 2018.
    9. _____; “Mental Life and Responsibility in Real Time with a Determined Brain”, In: Moral Psychology; Volume 4: Free Will and Moral Responsibility, 2014.
    10. Walter Sinnott-Armstrong Cambridge, Mass.; MIT Press, 2014.
    11. Patterson, Matthew, Bradly, Emergence and causal Powers; (Doctoral Thesis), Durham University, 2017.
    12. Silberstein, Michael, John Mc Geever; “The Search for Ontological Emergence”, The Philosophy Quartery; vol.49, No.195, 1999.
    13. Stephan, Achim; “Varieties of emergentism” Evolution and Cognitive; Vol.5, No.1, 1999.