روش‌شناسی هنر اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی

چکیده

نیاز به روش‌شناسی در عرصۀ علوم اسلامی ـ ازجمله هنر اسلامی ـ امری ‌ناگزیر است که داوری‌ و قضاوت‌ دربارۀ چیستی هنر اسلامی و پرسش‌های نظری دربارۀ آن را ممکن می‌کند. اندیشمندان در این عرصه به روش‌های گوناگونی توجه کرده و هر یک بر اساس روشی خاص به این مقوله نگریسته‌اند؛ به‌طوری‌که استفاده از روش‌های فراوان، نتایج متفاوتی را به همراه داشته و بعضی تعارض‌ها و اختلافات در داوری‌ چیستی هنر اسلامی مبتنی بر این مسئلۀ مهم بوده است. ازجمله این روش‌ها در عرصۀ هنر اسلامی که اندیشمندان، از آن بهره برده‌اند دو روش پدیدارشناسی و تاریخی‌نگری است. پدیدارشناسی روش‌شناختی تحت تأثیر فلسفۀ هوسرل از راهکارهای مهم در شناخت هنر اسلامی است که در دهه‌های اخیر مورد استفادۀ هنرشناسان و دین‌پژوهان خاورشناس قرار گرفته است. این روش در کنار تاریخی‌نگری، به ترتیب بهره‌مند از دو جریان فلسفی، پدیدارشناسی هوسرل و فلسفۀ تاریخ هگل هستند. هر یک از این روش‌ها، به زوایا و جنبه‌های خاصی از چیستی هنر اسلامی اشاره دارند و از نقاط ضعف و قوت نسبت به یکدیگر برخوردارند. در این مقاله افزون بر بررسی امکان شناخت هنر اسلامی از این دو منظر، به کاربرد، اهمیت و برتری شیوۀ پدیدارشناسی بر تاریخی‌نگری پرداخته شده است. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Methodology of Islamic Arts

نویسنده [English]

  • Seyyed Razi Moosavi
چکیده [English]

Methodology in Islamic sciences, including Islamic arts, is inevitable; and makes it possible to judge about the essence of Islamic arts and ask some theoretical questions about it. The scholars of this field have considered different methods and each have a special perspective in this subject; and their various methods has ended up with different conclusions which has ended up with some disagreements and contradictions between the judgments about the essence of Islamic art. Phenomenology and historicism are two of these methods in Islamic arts considered by scholars. One of the important ways to understand Islamic arts is phenomenology which is affected by Husserl's philosophy and is used by Orientalist religion and art researchers. Phenomenology and historicism are affected by two philosophical courses, which is Husserl's phenomenology and Hegel's philosophy of history respectively. Each method indicates a special aspect of Islamic art and has some advantages and disadvantages with respect to the other. Investigating the possibility of understanding Islamic arts from the two perspectives, this article shows the application, importance and advantage of phenomenology with respect to historicism.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Phenomenology
  • Historicism
  • Islamic art
  • Hermeneutics