برایند مبانی جهان‎شناختی الگوی اسلامی پیشرفت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

بی‌گمان الگوی اسلامی پیشرفت، از جهاتی با الگوی سکولار پیشرفت، تفاوت و از جهاتی دیگر تشابه دارد.  ابتنای این الگو بر مبانی فراوانی که در حوزة معارف اسلامی تولید می‌شود، مانند مبانی خداشناختی، هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و ارزش‌شناختی، به تفاوت‌های چشمگیری  می‌انجامد که نقطة فارق الگوی اسلامی از سکولار خواهد بود.
ازآنجایی‌که  از مهم‌ترین مبانی  الگو، مبانی جهان‌شناختی است، نوشتار حاضر ضمن اشاره به ُِِنه مبنای جهان‌شناختی از منظر اسلام، تلاشی را سامان داده تا برونداد این مبانی را در نظریة پیشرفت به نظاره بنشیند و از این جهت  رعایت آن مبانی را بر تدوین‌کنندگان الگو لازم بشمارد.
برخی از مهم‌ترین نتایج که ضروری است بر اساس مبانی جهان‌شناختی در الگو اشراب شود، عبارت‌اند از: 1. هدف ‌گذاری به سوی ترقی دینی و معنوی، قرب الهی و زندگی عابدانه، خیر و سعادت دوجهانی، ارتقای معادباوری و حاکمیت ارزش‌ها به‌ویژه عدالت؛ 2.  لحاظ رشد علم و تفکر، فقه، عمل صالح، ایمان و اخلاق به مثابه عرصه‌های پیشرفت؛ 3. شریعتمداری الهی و مدیریت فقهی و علمی؛ 4. سمت‌وسودهی پژوهش‌های علمی بر اساس بنیاد فاعلیت الهی و خدامحور، کشف و بررسی علل مادی و معنوی؛ 5. ایجاد ساختار اجتماعی وحدت‌گرای ارزشی و توحیدی؛ 6. بسترسازی به‌منظور شکوفایى استعدادها و ظرفیت‌ها در رویارویی با مشکلات.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Outcome of cosmological principles of Islamic model of progress

نویسنده [English]

  • Qasem Tarkhan
چکیده [English]

There are difference and similarity between Islamic model of Progress and Secular model of Progress. The Islamic model of Progress making based on principles theological, cosmological, ontological, anthropological, axiology and etc. principles that lead to remarkable differences between two model.
As cosmological principles the most important , this article explain sixe cosmological principle and intend to showing outputs on theory of progress. Therefore, attention to cosmological principles is necessary for compilers of Model.
Some of results of the cosmological principles is necessary for Model, consist of: 1) pointing toward become religious and spiritual lofty,  Divine nearness and ascetical life, good and happiness on this and next world, to advance belief to resurrection, and to dominate worth specially justice. 2) to consider increasing of science and thinking, religious jurisprudence, righteous act, faith, and morality as realms of progress. 3) Divine legitimism, jurisprudential and scientific management. 4) to direct scientific investigations according to foundation of Divine agency and theist, disclose and consider material and immaterial causes. 5) creation social and monist structure 6) to prepare for flowering of talents and capacities in confront to problems.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cosmological Islamic principles
  • Model of progress
  • Theory of Progress
  • Philosophy of model