روش‎شناسی اکتشاف در ما بعد طبیعت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

مابعد طبیعت به ‏طورکلی دانشی حقیقی است که روش اکتشاف در آن، برهان است؛ زیرا صرفاً برهان، مفید یقین بالمعنی الاخص است. با این وصف، برخی مدارس ما بعد طبیعی شکل‎گرفته در دامنه مکتب حکمت متعالیه صدرالمتألهین، استدلال لمّی را که استدلال از راه علت نفس‌الأمری است، در فلسفه جاری نمی‎داند؛ زیرا موضوع فلسفه وجود است و محمولات وجود، همه راجع به وجود بوده و عین آن هستند؛ زیرا حقیقت وجود به دلیل اصالت، غیر ندارد؛ درحالی‏ که وجود، علتی ورای خویش ندارد. در «فلسفة رئالیسم» به مثابة دستگاه ما بعد طبیعی علامة طباطبایی، قسمی از استدلال انّی که از طریق ملازمات عامه است، یقینی دانسته شده و روش اکتشاف در ما بعد طبیعت، برهان انّی از طریق ملازمات عامه قلمداد شده است. در این نوشتار، روش اکتشاف در مابعد طبیعت و این دیدگاه نوآورانه که ریشه در سخنان شیخ‏الرئیس دارد، در تحلیلی فرایندی و بدیع آشکارسازی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Methodology of Discovery in Metaphysics

نویسنده [English]

  • m a
استادیار گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
چکیده [English]

Metaphysics is generally a real knowledge which uses demonstration (proof) as its method of discovery; because it is merely argumentation which leads to certainty in its special meaning. Yet some metaphysic schools formed in the field of the transcendental wisdom school of Molla-Sadra do not accept a priori proofs – which is a proof via the nafs-ol-amr cause – because the subject of philosophy is 'being' and the predicates of being are all about being and are identical with it; the reason is that there is nothing other than the reality of being because of the 'principality of being' while being has no cause beyond it. A kind of posteriori proof which is [obtained] through general consequences is considered certain in the "philosophy of realism" and the method of discovery in metaphysics is considered to be this kind of proof. The method of discovery in metaphysics and this innovating view which is rooted in the words of Sheikh-o-Ra'is [Avicenna] is disclosed in this article using an innovative and process analysis.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Method
  • Proof
  • General consequences
  • Metaphysics
  • Philosophy of realism