مقایسه مبانی فلسفی و روش‌ شناختی خواجه نصیرطوسی وصدرالمتالهین شیرازی در اثبات واجب تعالی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه اصفهان

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد گروه فلسفه وکلام اسلامی دانشگاه اصفهان

چکیده

در مقایسه مبانی ومسایل روشی هر دو اندیشمند؛خواجه طوسی باتاثیرپذیری از مسایل فلسفی مشاء و ورود این مطالب در حیطه کلامی صبغه دیگری به مسایل الهیات داده است.وی در اثبات واجب تعالی، فقط به امتناع دور وتسلسل اکتفا نکرده است؛ برهانی اقامه نموده که با طرح دو مقدمه تصوری وتصدیقی بدون امتناع دور وتسلسل به اثبات واجب می رسد. ملاصدرا نیزدر پرتو قواعد واصول تاسیسی حکمت متعالیه از ابتکارات روشی خاصی بهره برده است؛ایشان با مقدمات فلسفی،طرحی جدید از برهان امکان و وجوب ارائه کرده و در موضعی دیگر با طرح اصالت وجود به وحدانیت وجوب وجود و از این رهگذر به اثبات واجب پرداخته است. از این رو نوشتار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، ضمن اشاره به چگونگی استدلال و روشهای مختلف خواجه و صدرا نسبت به اثبات حق تعالی، به تبیین میزان و نحوه تاثیرپذیری فلسفی هر یک از دو حکیم پرداخته است. در نهایت دستاوردها و مواضع وفاق و خلاف این دو اندیشمند در مبانی و روش، مورداشارت قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the Philosophical and Methodological Principles of Khajeh Nasir Tusi and Sadr al-Motaalehin Shirazi in Proving The Most High Necessary Bing

نویسندگان [English]

  • mahdi ganjvar 1
  • ali mostajeran 2
1 p
2 d
چکیده [English]

The issue of proving The Necessary Bing to Muslim scholars is of particular importance, As far as theologians and philosophers have proved such a theme in their books in various ways.
Khajeh Tusi also severely under the influence of peripatetic philosophical problems, and entering the content in the theological area, has given another form to the theological issues, so that, how to arrange Khajeh's arguments has been more pronounced than the preceding theologians. But on the contrary, Mulla Sadra, in the light of the establishing rules and principles of His transcendental wisdom, such as the principality of existence, gradation in the reality of existence, etc., has been proposed a new approach to the arguments of God's proof which methodologically can be investigated. 
Therefore the present paper, while pointing out how the various arguments and methods of Khwajah and Sadra regarding the proof of God, is explains the extent and the way of the philosophical influence of each of these two wise by descriptive-analytic method.
Finally, the achievements and agreement and disagreement position of these two thinkers in the basics and methods are discussed

کلیدواژه‌ها [English]

  • methodology
  • The Necessary Bing
  • Khajeh Nasir Tusi
  • Sadr al-Motaalehin
  • proving of God