فصلنامه علمی پژوهشی قبسات

فصلنامه علمی پژوهشی قبسات

رؤیاانگاری وحی؛ از پاشانی چینش آیات قرآن تا پرش و گسست قصص قرآنی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد نجاتی 1
عباس تقوی 2
1 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
2 مدرس و مدیر گروه معارف اسلامی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
0897
چکیده
مطالعه پیش رو دربردارنده نقد ادله و شواهد قرآنی‏ای است که در جهت تبیین مبنای رؤیاانگاری وحی ارائه شده است. بخش اول نقد به روش مؤلف مربوط است. نویسنده محترم بر خلاف مدعای رویکرد پدیدارشناختی، نگرشی تحویل‏نگر به قرآن دارد. بر خلاف نظر ایشان قرآن اگر بر هر خواننده بی‎طرفی عرضه شود، وجه خطابی آن آشکار خواهد شد. بر خلاف مدعا پاشانی چینش آیات قرآن مستلزم رؤیاگون‎بودن آن نخواهد بود. پراکندگی آیات برخی سوره‎های قرآن همانند مائده و احزاب یا نور می‎تواند مؤید ناکارآمدی برخی انواع تفسیر قرآن در قبال این گونه آیات باشد؛ آن‎چنان‎که در بین مفسران بزرگ بدان تصریح شده است. تکرار قصص قرآنی مصداق حقیقی تکرار نیست و در هر بار مشتمل بر مفاهیم جدیدی است. با فرض پذیرش تکرار، این تکرار بی‏هدف نیست و به جهت اهداف تربیتی و اخلاقی است. پرش و گسست زمانی موجود در قصص قرآنی نافی وجه خطابی آن نیست؛ زیرا قرآن صرف کتاب داستان نیست و اینکه برخی داستان‏های آن دارای گذشته نگری و گسست هستند، کاملاً متلائم با ادبیات داستانی پرطمطراق بوده و مؤید جامعیت حداکثری آن خواهد بود.
کلیدواژه‌ها
قرآن
قصص
گسست
تفسیر
وحی
رؤیاانگاری

عنوان مقاله English

Supposing Revelation as Dream; from the Dispersal Arrangement of Qur’an’s Verses to the Discontiuity of Qur’anic Stories

نویسندگان English

mohammad nejati 1
abbas TAGHAVI 2
1 associate professor of Islamic theology and philosophy, Azad Islamic University, Bandar-Abbas campus
2 Moderator and Director of Islamic Education Department of Hormozgan University of Medical Sciences
چکیده English

This article will criticize Qur’anic reasons and testaments used to explain the base of ‘supposing revelation as dream’ [theory]. The first part is a criticism of the author’s method. The author has claimed to have a phenomenological approach while he has a reductionist view to the Qur’an. If [the Holy] Qur’an is presented to any fair-minded reader, its addressing mood will be clear. Unlike the [author’s] claim, the dispersal arrangement of Qur’an’s verses does not imply being like a dream; [yet] the dispersion of the verses of some Qur’an’s surahs – such as Ma’edeh, Ahzab or Nur – may approve the inefficiency , as declared by great philosophers, of some kinds of Qur’an’s inerpretations presented for these verses.  The repitition of Qur’an’s stories is not a real instance of repitition; each time it contains new concepts. Even if we accept there is repitition, it is not pointless; it has educational and moral purposes. The temporal discontinuity of Qur’an’s stories does not deny its addressing mood because Qur’an is not a mere story book; and although some of Qur’an’s stories look to the past and are discontinous, but this is completely compatible with the pompous narrative literature and approves its maximal comprehensiveness.

کلیدواژه‌ها English

Qur’an
stories
Discontinuity
Interpretation
Revelation
Supposing revelation as dream

  1. قرآن مجید.

    1. احمدی، بابک؛ ساختار و هرمنوتیک؛ تهران: گام نو، 1380.
    2. بازرگان، عبدالعلی؛ «هــوى یا هــدى در کلام وحى»، منبع اینترنتی به نشانی:
    3. http: //www. sayenews. com
    4. حجتی، محمدباقر؛ پژوهشی در تاریخ قرآن؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1360.
    5. خمینی، روح‌الله؛ صحیفه نور؛ قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام، [بی‎تا].
    6. خویی، سید ابوالقاسم؛ رمزهای اعجاز؛ ترجمه جعفر سبحانی؛ تهران: موسسه امام صادقA، 1385.
    7. خرمشاهی، بهاالدین؛ قرآن شناخت؛ تهران: طرح نو، 1374.
    8. رامیار، محمود؛ تاریخ قرآن؛ تهران: امیرکبیر، 1362.
    9. ریمون، کنان؛ روایت داستانی: بوطیقای معاصر؛ ترجمه ابوالفضل حری؛ تهران: نیلوفر، 1387.
    10. سروش، عبدالکریم؛ بسط تجربه نبوی؛ تهران: صراط، 1378.
    11. ـــــ؛ «بسط تجربه نبوی»، مجله کیان؛ ش39، 1376.
    12. ـــــ؛ قبض و بسط تئوریک شریعت؛ تهران: صراط، 1374.
    13. ـــــ؛ «محمد ˆ راوی رؤیاهای رسولانه»، منبع اینترنتی به نشانی: www. dinonlin. com، تاریخ بازیابی 1392.
    14. طباطبایی، محمدحسین؛ المیزان؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی، [بی‌تا].
    15. ـــــ؛ قرآن در اسلام؛ تهران: [بی‌جا]، 1361.
    16. معرفت، محمدهادی؛ التمهید فی علوم القرآن؛ قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، 1405ق.
    17. مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ قم: چاپخانه مدرسه امیرالمؤمنین، 1380.
    18. نجاتی، محمد و مصطفی مؤمنی؛ «رؤیاانگاری وحی: از کارآمدی تعبیر قرآن تا انکار تفسیر قرآن»، اندیشه نوین دینی؛ ش51، زمستان 1386، ص25-40.
    19. هوسرل، ادموند؛ ایده پدیده‎شناسی؛ ترجمه عبدالکریم رشیدیان؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1386.