فصلنامه علمی پژوهشی قبسات

فصلنامه علمی پژوهشی قبسات

بررسی انتقادی چیستی دین در نگاه دنیل دنت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حمیدرضا شاکرین 1
سهیلا یاوری 2
1 استاد گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. قم. ایران.
2 دانشجوی دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام. قم. ایران.
10.22034/qabasat.2024.2029438.2319
چکیده
چیستی دین، از بنیادی­ترین مسائل حوزه فلسفه دین و تعیین‌کننده رویکرد مکاتب گوناگون در مسائل مختلف دین­شناختی چون خاستگاه دین، حقانیت دین، زبان دین، گستره دین، کارکرد دین و...  است. دنیل کلمنت دنت _ فیلسوف ذهن فیزیکالیست آمریکایی _ از چهره­های شاخص الحاد جدید و چهره­ای تاثیرگذار در گسترش دیدگاه طبیعت­گرایانه به دین است و این مسأله ضرورت­بخش بررسی و ارزیابی دیدگاه وی در این زمینه است. از این‌رو، مقاله پیش رو، بر آن است تا دیدگاه او را در این زمینه به روش توصیفی _ تحلیلی بررسی کرده و مورد سنجش قرار دهد. نتیجه تحقیق، پدیدارشدن خطاهای گوناگون دنت در توضیح چیستی دین و گرفتارآمدن در دام مغالطاتی همچون مغالطه کنه و وجه، مغالطه مصادره به مطلوب، مغالطه تعمیم نابه‌جا و همچنین کاستی­ها، ناراستی­ها و اشکالات گوناگون دیگر است.
کلیدواژه‌ها
فلسفه دین
چیستی دین
طبیعت‌گرایی دینی
دنیل دنت
الحاد جدید

موضوعات

عنوان مقاله English

The Quiddity of Religion in the viewpoint of DANIEL DENNETT, A Critical Study

نویسندگان English

Hamidreza Shakerin 1
Soheila Yavari 2
1 Professor of the Logic Group of the Research Institute for Culture and Islamic Thought. Qom. Iran.
2 PhD student in Islamic Philosophy at Baqir Al-Uloom University, Qom, Iran.
چکیده English

The nature of religion is one of the most fundamental issues in the field of the philosophy of religion and determines the approach of various schools of thought towards various religious issues such as the origin of religion, the truth of religion, the language of religion, the scope of religion, the functions of religion, and so on. Daniel Clement Dennett, an American physicalist philosopher of mind, is a prominent figure of the new atheism and an influential voice in the propagation of a naturalistic view of religion. This necessitates a thorough examination and evaluation of his perspectives in this area. Therefore, this article aims to descriptively and analytically analyze his views on the subject. The result of the research highlights various errors in Dennett's explanation of the nature of religion, falling into traps of fallacies such as the fallacy of accident and essence, begging the question, unwarranted generalizations, as well as numerous shortcomings, inaccuracies, and other issues.



بنابراین ، این مقاله با هدف تجزیه و تحلیل توصیفی و تحلیلی نظرات وی در مورد این موضوع انجام شده است.
 

کلیدواژه‌ها English

philosophy of religion
quiddity of religion
religious naturalism
DANIEL C. DENNETT
new atheism

  1. * قرآن کریم  

    1. اکس، داگلاس (1400). انکار ناپذیر: زیست­شناسی و تایید شهود ما بر وجود آگاهی در حیات. ترجمه­ میثم توکلی بینا. تهران: انتشارات پارسیک.
    2. اُگریدی، جُوان (1384). مسیحیت و بدعت‌ها. ترجمه عبدالرحیم سلیمانی‌اردستانی، قم: طه.
    3. پترسون، مایکل و دیگران (1379). عقل و اعتقاد دینی. ترجمه احمد نراقی و ابراهیم سلطانی. تهران: طرح نو.
    4. خویی، سیدابوالقاسم (1349). مرزهای اعجاز. ترجمه جعفر سبحانی، تهران: محمدی.
    5. دورانت، ویل (1373). تاریخ تمدن قیصر و مسیح. ج3. ترجمه پرویز داریوش،حمید عنایت و علی‌اصغر سروش. تهران:  شرکت انتشارات علمی و فرهنگی (آموزش انقلاب اسلامی).
    6. شاکرین، حمیدرضا (1402). پرسمان دین‌شناخت. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    7. عالم، عبدالرحمن (1375). بنیادهاى علم سیاست. تهران: نشر نى.
    8. علیزمانی، امیرعباس (1386). سخن گفتن از خدا. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
    9. فتحی‌زاده، مرتضی (1392). طبیعت‌گرایی علمی و فراطبیعت‌گرایی دینی. پژوهش‌های علم و دین. ش2، ص111-128.
    10. فعالی، محمدتقی (1378). ایمان دینی در اسلام و مسیحیت. تهران: کانون اندیشه جوان.
    11. فلیمون الانبابیشوی (1998م)، الراهب قمص؛ سرالتثلیث و التوحید. دمشق: دارنوبار، یونیو.
    12. کلینی، محمدبن‌یعقوب (1388). الاصول من الکافى، ج2، تهران: اسلامیه.
    13. گوبسر، استیون اس (1396). آشنایی با نظریه ریسمان. ترجمه محمدعلی جعفری و محسن ایرجی. تهران: مازیار.
    14. لگنهاوزن، محمد (1380). با پرسش زنده‏ام. پرسمان. پیش‌شماره1، ص3ـ6.
    15. مطهرى، مرتضى (1383). مجموعه آثار. ج2، تهران: صدرا.
    16. مطهرى، مرتضى (1387). مجموعه آثار. ج21. تهران: صدرا، 1387.
    17. مطهرى، مرتضى (1382). مجموعه آثار. ج3و‏6. تهران: انتشارات صدرا.
    18. نریمانی، نیما و دیگران (1401). اراده آزاد و چالش‏های علمی و فلسفی معاصر. تهران: پارسیک.
    19. نوبل، دنیس (1400). رقص با آوای حیات: نظریه نسبیت در زیست‌شناسی. ترجمه امیرحسین لطیفی. تهران: نشرپارسیک.
    20. Athanassiadi, Polymnia and Michael Frede(eds) (1999) Pagan Monotheism in Late Intiquity. Clarendon Press, Oxford.
    21. Clooney, F.X. (2010).Hindu God, Christian God: How ReasonHelps Break Boundaries Between Religions. Oxford University Press.
    22. Dennett, Daniel C., (2006). Breaking The Spell: Relligion as a Natural Phenomenon. Penguin Books Ltd, USA.
    23. Dhavamony, Mariasusai (2002). Hindu-Christian dialogue: theological soundings and perspectives. Amsterdam New York, N.Y: Rodopi. 
    24. Feynman, Richard (1975). The Character of Physical Law. Mass: MIT Press.
    25. Gauchet, Marcel, (1997). The Disenchantment of the World: A Political History of Religion. Trans. By: Oscar Burge. Princeton: Princeton University Press.
    26. Plato, Francis MacDonald Cornford (1997). Plato's Cosmology: The Timaeus of Plato. Hackett Publishing Company.
    27. Polkinghorne, John C (2002). Quantum Theory, A Very Short Introduction. New York: Oxford University Press.
    28. Popper, K. (1974). Unended Quest. Glasgow: Fontana/Collins.
    29. Ratzsch, Del (2001). Nature, Design and Science: The Status of Design in Natural Science. New York, State University of New York Press.
    30. Schmidt, Wilhelm, Der Ursprung der Gottesidee, 12 vol. (1912–55; “The Origin of the Idea of God”).
    31. Schmidt, Wilhelm, The Origin and Growth of Religion: Facts and Theories, trans. by: H. J. Rose, Methuen & Co. LTD. 36 Essex Street W.C., London, 1935.